lỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÀ MÁY X61 - BINH CHỦNG HÓA HỌC

      Nhà máy X61 (tiền thân là Xưởng khí tài hóa học mang phiên hiệu X61) được thành lập ngày 15/08/1967, trong bối cảnh nhân dân cả nước đang thực hiện nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh giải phóng miền Nam thống nhất đất nước. Nhiệm vụ của Xưởng là sản xuất, sửa chữa VKTBKT chuyên ngành hóa học. Sự ra đời của Xưởng khí tài Hóa học, có ý nghĩa chính trị to lớn trong nhiệm vụ chung của Binh chủng Hóa học và Quân đội. Trong thời gian đầu khi mới thành lập, Xưởng còn rất nhiều khó khăn: Cơ sở vật chất kỹ thuật  thiếu thốn, thường xuyên phải di chuyển, sơ tán thực hiện nhiệm vụ sản xuất, sửa chữa trong điều kiện dã chiến. Tuy nhiên cán bộ, nhân viên, chiến sỹ của Xưởng đã vượt qua những khó khăn đó với quyết tâm “Dù trong hoàn cảnh nào cũng phải bám máy, bám xưởng, như chiến sỹ ngoài mặt trận bám chiến hào, bám địch để đánh”, vừa sản xuất, vừa xây dựng nhà xưởng, không vì sơ tán mà ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng trang bị. Hàng trăm xe đặc chủng, hàng chục vạn hộp lọc độc KT- 68, ống thuốc chống khói, mảnh tẩm Sun phát đồng, hàng ngàn chi tiết súng phun lửa và nhiều khí tài, vật tư kỹ thuật khác đã được sửa chữa, sản xuất cung cấp kịp thời cho bộ đội đánh địch trên khắp các chiến trường, cùng với Binh chủng Hóa học góp phần không nhỏ vào chiến thắng vẻ vang của dân tộc.

      Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cách mạng Việt Nam bước sang  giai đoạn mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Cùng với sự phát triển của Binh chủng, Xưởng khí tài Hóa học cũng từng bước được củng cố, kiện toàn tổ chức, biên chế, ổn định cơ sở vật chất, xác định chức năng, nhiệm vụ cho phù hợp với tình hình mới. Vừa sản xuất, sửa chữa, nghiên cứu, bảo đảm VKTBKT Hoá học cho bộ đội huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, vừa tận dụng tiềm năng, phát huy thế mạnh phục vụ dân sinh, góp phần cải thiện đời sống cho bộ đội: Tham gia nhiều đợt sửa chữa cơ động, bảo đảm kịp thời vũ khí, trang bị cho bộ đội đánh địch, trong chiến tranh biên giới Tây Nam và phía Bắc; chế tạo mới và cải tiến hàng ngàn sản phẩm, chi tiết vũ khí khói lửa, trong đó có súng phun lửa M72 thu được của Mỹ, trang bị cho bộ đội đánh địch đạt được hiệu quả cao. Sản xuất một số vật tư kỹ thuật, trang bị chuyên ngành như: than hoạt tính, ống trinh độc, hộp lọc độc, máy đo gió, hộp trinh độc, hoả tiễn H-21, đồng thời là cơ sở thực nghiệm phục vụ các đề tài nghiên cứu khoa học công nghệ quân sự.

ban giám đốc nhà máy

       Cùng với sự phát triển của Xưởng khí tài Hóa học, trước yêu cầu nhiệm vụ xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, ngày 21 tháng 4 năm 1995, Bộ tổng Tham mưu ra Quyết định số 211/QĐ-TM, nâng cấp Xưởng khí tài Hóa học (X61), thành Xí nghiệp 61. Đồng thời tăng cường đầu tư chiều sâu, nâng cao trình độ công nghệ, năng lực sửa chữa, sản xuất, nghiên cứu cải tiến trang bị, khí tài phòng hóa. Từ một xưởng quy mô, năng lực còn nhiều hạn chế, đã được nâng cấp thành một Xí nghiệp sửa chữa, sản xuất trang bị khí tài hóa học đầu ngành, cấp chiến lược của toàn quân. Năm 2012 Bộ Tổng tham mưu có Quyết định về việc ban hành biểu tổ chức biên chế Xí nghiệp 61 trực thuộc Bộ tư lệnh Hóa học, đưa Xí nghiệp 61 tương đương cấp Lữ đoàn với cơ cấu gồm 04 phòng, 02 ban và 07 xưởng trực thuộc. Năm 2015, Thủ trưởng BQP ký quyết định nâng cấp và đổi tên Xí nghiệp 61 thành Nhà máy X61. Đây là sự kiện quan trọng đánh dấu bước phát triển mới của Nhà máy. Tháng 4/2017, Tổng Tham mưu trưởng đã ký quyết định về tổ chức biến chế mới của Nhà máy thời bình. Theo đó Nhà máy có chức danh Chính ủy và Ban Chính trị được nâng lên thành Phòng Chính trị, tổ chức, biên chế,  trần quân hàm được nâng lên.

        Từ Xưởng Khí tài Hóa học khi mới thành lập với gần 50  cán bộ, nhân viên, đến nay, Nhà máy có gần hai trăm cán bộ, nhân viên,  công tác tại 13 đầu mối Phòng, Ban, Xưởng; với 2 Cơ sở: Khu A, tại Sơn Đông – Sơn Tây – Hà Nội; Khu B, tại Đồng Tâm – Lạc Thủy – Hòa Bình. Cán bộ, kỹ sư, nhân viên chuyên môn kỹ thuật của Nhà máy được đào tạo cơ bản tại các học viện, nhà trường trong và ngoài quân đội. Từ năm 2000 đến nay Nhà máy liên tục được đầu tư trang thiết bị hiện đại, nâng cao năng lực sản xuất VKTBKT, VTKT hoá học và hoàn thiện năng lực sửa chữa. Năm 2001, Nhà máy tiếp nhận, chuyển giao thành công dây chuyền sản xuất ống trinh độc OTĐ-44; năm 2007 tiếp tục được giao nhiệm vụ tiếp thu công nghệ sản xuất 4 loại ống trinh độc còn lại (OTĐ-36, OTĐ-46, OTĐ-45, OTĐ-49) do nước bạn Ucraina chuyển giao. Dây chuyền đi vào hoạt động có hiệu quả. Hiện nay Nhà máy đã tự sản xuất được 5 loại ống trinh sát phát hiện, các nhóm chất độc quân sự chủ yếu, đạt tiêu chuẩn kỹ thuật bạn chuyển giao.

      Năm 2003, Nhà máy tiếp nhận Dự án đầu tư dây chuyền sản xuất mặt nạ phòng độc (MV- 5). Quy mô của dây chuyền là nhà máy sản xuất mặt nạ, với trang thiết bị đồng bộ, hiện đại, công nghệ tiên tiến, có những lĩnh vực công nghệ hoàn toàn mới như nhựa, cao su. Sản phẩm mặt nạ MV-5 do Nhà máy sản xuất đạt tiêu chuẩn quốc tế. Công trình được Bộ Quốc phòng công nhận là một trong sáu công trình chào mừng 60 năm ngày thành lập QĐNDVN. Tháng 9/2007, tiếp nhận Dự án đầu tư dây chuyền sản xuất than hoạt tính tẩm xúc tác (TX- 05), tại Khu B, Đồng Tâm- Lạc Thủy- Hoà Bình. Dự án hoàn thành, Nhà máy đã chủ động được nguồn than hoạt tính, chất lượng tốt cho sản xuất mặt nạ MV- 5. Như vậy, trên 130 loại vật tư sản xuất mặt nạ MV-5, duy nhất chỉ còn giấy lọc là phải nhập ngoại, số còn lại là khai thác trong nước. Năm 2009, Nhà máy được Bộ Tư lệnh giao tiếp nhận dự án TBH-08 (Gồm các dây chuyền: Dây chuyền SX Bao tiêu độc cá nhân TCN-10;  bộ quần áo phòng da polime 5 lớp và  mặt nạ cách ly MC-12 ) và bổ sung thiết bị công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất các loại khí tài khói. Các dự án hoàn thành, Nhà máy đã cơ bản bảo đảm được các trang bị phòng hóa cá nhân trang bị cho bộ đội, một số sản phẩm còn làm nhiệm vụ quốc tế như mặt nạ MV-5, ống trinh độc.v.v. Tháng 12 năm 2009, Nhà máy X61 được Trung tâm Chứng nhận phù hợp (QUACERT)/ Bộ Khoa học và Công nghệ, trao chứng chỉ lần đầu. Chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng theo Tiêu chẩn Việt Nam ISO 9001: 2008 cho hai sản phẩm mặt nạ MV-5 , ống trinh độc và chứng nhận Hệ thống quản lý môi trường theo Tiêu chuẩn Việt Nam ISO 14001: 2005 cho toàn bộ hoạt động sản xuất, sửa chữa tại Nhà máy. Năm 2014 Binh chủng tiếp tục triển khai dự án đầu tư công nghệ sửa chữa các loại khí tài trinh sát NBC thế hệ mới (TSH-14) tại Nhà máy. Hiện tại dự án đã hoàn thành và đi vào hoạt động. Nhà máy sẽ chủ động được việc sửa chữa các khí tài trinh sát thế hệ mới trong nước, đảm bảo tiến độ thời gian, tiết kiệm ngân sách.

        Từ hiệu quả đầu tư cơ sở vật chất, năng lực công nghệ, Nhà máy đã có bước tiến vững chắc trên tất cả các mặt, khẳng định được uy tín, thương hiệu của mình với cấp trên và các đối tác. Được thủ trưởng Bộ quốc phòng đánh giá là một trong những đơn vị của toàn quân thực hiện đầu tư có hiệu quả cao. Năng lực sản xuất, sửa chữa của Nhà máy những năm gần đây tăng lên rõ rệt. Hiện nay, Nhà máy đã sửa chữa ở mức đại tu tất cả các loại xe máy, vũ khí trang bị, khí tài hóa học hiện có của quân đội. Một số loại trang bị khí tài đặc chủng, trước đây phải nhập ngoại, thì nay đã chủ động sản xuất được bằng nguyên liệu trong nước; cơ bản sản xuất được các trang bị phòng hóa cá nhân, trang bị A2, VTKT, đáp ứng tốt nhu cầu huấn luyện, SSCĐ và các nhiệm vụ quan trọng khác. Chất lượng sản phẩm ổn định, được khách hàng tín nhiệm. Xứng đáng là cơ sở Quốc phòng nòng cốt, cơ sở Kỹ thuật Hóa học cấp chiến lược của toàn Quân.

Sở chỉ huy nhà máy x61

anh đăng thử

      Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng uỷ, Thủ trưởng Bộ tư lệnh, lấy mục tiêu bảo đảm kỹ thuật, bảo đảm trang bị, phát triển VKTBKT chuyên ngành Hoá học để định hướng cho đầu tư công nghệ, Nhà máy đã Phát huy mạnh mẽ tinh thần tự lực, tự cường, từng bước nâng cao năng lực sản xuất, sửa chữa VKTBKT, nghiên cứu, chế thử và đưa vào sản xuất hàng loạt các sản phẩm mới bằng nguồn vật tư trong nước. Phong trào phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật, luôn được Nhà máy quan tâm. Hàng trăm sáng kiến đã được thực hiện, nhiều sáng kiến có giá trị cao, được Binh chủng tặng bằng khen, đạt giải thưởng sáng tạo Kỹ thuật toàn quân. Hoàn thiện hàng trăm quy trình công nghệ, phiếu công nghệ; tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn ngành. Nhà máy là cơ sở nghiên cứu, cải tiến chế thử các loại trang bị khí tài hoá học; tham gia và trực tiếp thực hiện nhiều đề tài cấp Bộ Quốc Phòng, đề tài cấp TCKT, nhiều đề tài nghiệm thu đạt kết quả xuất sắc như: Nghiên cứu, chế tạo các phương tiện phát khói ngụy trang và trang bị A2, đã được tặng giải thưởng Nhà nước về khoa học công nghệ; chế tạo hộp lọc tái sinh ôxy, kết hợp với Trung tâm nhiệt đới Việt Nga, thực hiện đề tài cấp Nhà nước về nghiên cứu, chế tạo tấm tái sinh ôxy và nhiều loại vật tư kỹ thuật phục vụ cho huấn luyện của Quân chủng Hải quân. Các đề tài nghiên cứu hầu hết đều được đưa vào áp dụng có hiệu quả trong các hoạt động sản xuất, sửa chữa của nhà máy, phục vụ kịp thời nhiệm vụ huấn luyện, SSCĐ và nhiều hoạt động khác. Ngoài ra, hàng năm Nhà máy là cơ sở đăng cai, huấn luyện tay nghề và tổ chức thi nâng bậc thợ cho QNCN, CNVQP trong Binh chủng cũng như các đơn vị Hóa học trong toàn quân với số lượng hàng trăm lượt người.

      Trong suốt quá trình xây dựng và trưởng thành, Nhà máy X61 luôn được Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng quan tâm, đầu tư đúng hướng, có hiệu quả; được Đảng uỷ, Thủ trưởng BTL Hoá Học trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo; được các cơ quan, đơn vị trong và ngoài Quân đội cũng như chính quyền địa phương nơi đơn vị đóng quân động viên, phối hợp, giúp đỡ. Cùng với sự lãnh đạo sâu sát, năng động, quyết tâm cao của tập thể Đảng ủy, chỉ huy Nhà máy qua các thời kỳ và tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, vượt lên khó khăn, gian khổ, cần cù, sáng tạo trong lao động, sản xuất của các thế hệ cán bộ, nhân viên, chiến sỹ; Nhà máy X61 đã hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, được Đảng, Nhà nước tặng thưởng 03 Huân chương Chiến công hạng ba, 01 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất, 01 huân chương lao động hạng nhì, 01 huân chương Quân công hạng ba; nhiều năm đạt danh hiệu đơn vị quyết thắng, được Chính phủ, Bộ Quốc phòng, Binh chủng Hóa học tặng cờ thi đua.

Đại tá Bùi Quốc Quyền, Chính ủy Nhà máy X61